Tôi muốn kể bạn nghe chuyện này trước khi nói bất cứ điều gì khác.
Cái ngày tôi đăng video đầu tiên, tôi ngồi trong căn bếp 4 mét vuông. Trước đó không lâu, dự án 8 quầy sữa hạt của tôi vừa đổ vỡ. Tôi làm lại từ con số gần như bằng không, và “làm lại” với tôi lúc đó nghĩa là: cầm điện thoại lên, quay một video, rồi đăng.
Tôi đăng. Rồi tôi thấy lượt xem nhảy lên. Nhiều người xem quá.
Và bạn biết tôi làm gì không? Tôi tắt máy. Tắt luôn. Tim đập thình thịch như vừa làm chuyện gì sai. Tôi sợ. Sợ người ta nhìn mình. Sợ ai đó quen biết lướt qua rồi cười, rồi nghĩ “con bé này bày đặt gì đây”. Nếu bạn cũng đang sợ quay video bán hàng đến mức cứ đăng xong là muốn xóa, thì tôi viết bài này cho bạn. Vì tôi từng đứng đúng chỗ bạn đang đứng.
Hôm nay kênh của tôi hơn 100.000 người theo dõi, nhiều video chạm mốc triệu view, cộng đồng hơn 3.000 người. Tôi không kể ra để khoe. Tôi kể ra để bạn tin một điều: người viết những dòng này không phải đứa dạn camera bẩm sinh. Tôi là đứa từng tắt máy vì sợ.
Nỗi sợ của bạn không phải “không có năng khiếu”. Nó có tên khác
Tôi gặp rất nhiều chị giống mình ngày xưa. Gọi là chị Lan cho dễ. Chị Lan ngoài 30, muốn bán hàng online, sản phẩm chị tự tay làm, ngon thật, tâm huyết thật. Nhưng cứ giơ điện thoại lên là chị run.
Chị bảo tôi: “Phương ơi, chắc chị không có năng khiếu lên hình.” Hoặc: “Mặt chị đâu có đẹp, ai mà thèm xem.”
Tôi muốn nói thẳng với bạn, nhẹ nhàng thôi, nhưng thẳng: đó không phải vấn đề năng khiếu. Đó cũng không phải vấn đề bạn đẹp hay chưa đẹp.
Cái bạn đang sợ là bị người khác nhìn và đánh giá. Sợ người quen thấy. Sợ bị chê. Sợ cái khoảnh khắc mình lóng ngóng nói trước ống kính bị ai đó bắt gặp. Nỗi sợ đó rất người. Tôi không hề thấy nó buồn cười, vì chính tôi đã ngồi co ro với nó trong căn bếp nhỏ xíu đó.
Nhưng đây là chỗ tôi cần bạn để ý. Năng khiếu là thứ bạn có hoặc không có, không đổi được. Còn nỗi sợ bị đánh giá thì khác. Nó là một thói quen của cảm xúc. Mà thói quen thì gỡ được, từng chút một. Khi bạn gọi đúng tên thứ mình sợ, bạn mới sửa được đúng chỗ. Bạn không cần đi học diễn xuất. Bạn chỉ cần một cách để bước qua cái khoảnh khắc “muốn tắt máy” đó. Tôi đã tìm ra cách đó. Và nó đến từ chồng tôi.
Bước ngoặt: chồng tôi đưa ra một ý tưởng đơn giản đến mức tôi suýt bỏ qua
Lúc đó tôi gần như không còn nhiều lựa chọn. Không tiền chạy quảng cáo. Không ê-kíp. Chỉ có hai vợ chồng, một cái bếp con con, và một quyết tâm hơi tuyệt vọng là phải sống được bằng nghề này.
Chồng tôi, anh Khoa, là người quay phim và đồng hành cùng tôi suốt chặng đường. Một hôm anh nói một câu rất đời:
“Thôi đừng nghĩ phải quay cho hay. Cứ mỗi đơn khách đặt, dù chỉ một chai, mình quay lại toàn bộ quá trình làm mới cho đơn đó. Làm tới đâu quay tới đó.”
Chúng tôi gọi vui nó là “reshooting” — làm mới, quay mới. Mỗi đơn hàng là một lần “reset”, làm lại từ đầu đúng theo đơn của khách, và quay lại trọn vẹn.
Rồi tôi làm một việc mà bây giờ nghĩ lại vẫn thấy nó quan trọng nhất: tôi cam kết công khai. Tôi nói với mọi người, ai đặt sữa của tôi sẽ được tôi làm mới đúng theo đơn của họ, và quay lại cho họ xem. Lời hứa đó đẩy tôi ra khỏi cái ghế trốn tránh. Vì đã hứa rồi thì không tắt máy được nữa.
Tôi muốn bạn thấy cái hay nằm ở đâu. Khi tôi quay “để làm content cho hay”, tôi đối diện với cả thế giới đang phán xét, và tôi đơ. Nhưng khi tôi quay “vì chị A vừa đặt một chai và tôi đang làm cho chị ấy”, thì trong đầu tôi chỉ còn một người: chị A. Tôi không quay cho đám đông. Tôi quay cho một người khách cụ thể. Ống kính tự nhiên bớt đáng sợ đi rất nhiều.
Đó là lần đầu tiên tôi quay mà tay không run.
Vì sao một việc đời thường như vậy lại hút người xem
Có một đơn tôi nhớ mãi. Một chị ở Bình Dương đặt 3 chai. Ba chai thôi. Hai vợ chồng tôi vẫn lặn lội mang qua tận Quận 7 giao tận nơi, và quay lại cả hành trình đó.
Nếu bạn tính theo kiểu kinh doanh “khôn ngoan”, việc đó lỗ. Công sức, xăng xe, thời gian, cho 3 chai. Nhưng tôi không quay nó để bán 3 chai. Tôi quay nó vì nó thật.
Và đây là điều tôi vỡ ra, chậm mà chắc: người xem không cần video hoàn hảo. Họ cần thấy một người thật, một căn bếp thật, một sản phẩm thật.
Tôi quay cảnh mình xay từng mẻ hạt. Đóng từng chai. Lau cái bàn bếp. Chở đơn đi giao dưới trời nắng. Không kịch bản. Không ánh sáng studio. Chỉ có sự thật lặp đi lặp lại mỗi ngày. Vậy mà người ta tin. Họ tin vì họ thấy được mọi thứ, không có gì để giấu.
Rồi chuyện thú vị xảy ra. Càng nhiều đơn thì càng nhiều video. Càng nhiều video thì càng nhiều người chú ý. Nhiều video lên tới triệu view. Kênh lớn dần, vượt mốc 100.000 người theo dõi. Tôi không làm gì khác ngoài việc giữ đúng lời hứa: ai đặt, tôi làm mới và quay lại.
Có một điều tôi không lường trước. Nhiều người xem xong không chỉ mua sữa. Họ nhắn tin: “Chị ơi, em làm theo được không?” Những người khách đó dần trở thành học viên của tôi. Đó chính là hạt giống đầu tiên cho mảng đào tạo sau này. Tất cả bắt đầu từ vài đoạn video quay cảnh tôi xay hạt trong căn bếp 4 mét vuông.
Cách làm content bán hàng online theo kiểu reshooting — để bạn làm được ngay
Tôi không thích kiểu chỉ kể chuyện đẹp rồi để bạn tự xoay. Nên đây là cách tôi thật sự làm, để bạn áp dụng cho việc quay video bán sữa hạt hay bất cứ sản phẩm tự làm nào của bạn.
1. Lấy chính đơn hàng làm cái cớ để quay. Đừng đợi “hôm nay có cảm hứng”. Cứ có đơn là quay. Một chai cũng quay. Đơn hàng là lý do thật, và lý do thật thì không gây run như áp lực “phải làm content”.
2. Quay đúng những gì bạn đang làm thật. Mở máy, để điện thoại dựa vào cái gì đó, rồi cứ làm. Xay hạt, lọc, đóng chai, dán nhãn, đóng gói đi giao. Bạn không diễn. Bạn chỉ ghi lại công việc.
3. Nói với một người, không nói với đám đông. Khi bấm quay, hãy tưởng tượng bạn đang làm cho đúng người khách vừa đặt. Kể cho riêng họ nghe bạn đang làm gì. Nỗi sợ “cả thế giới đang nhìn” sẽ nhẹ đi.
4. Cam kết công khai để tự khóa mình lại. Hãy nói ra cho khách biết: ai đặt sẽ được bạn làm mới và quay lại. Lời hứa công khai là sợi dây kéo bạn dậy vào những ngày bạn muốn trốn.
5. Đăng. Rồi đừng tắt máy. Đây là phần khó nhất, tôi biết. Lần đầu bạn vẫn sẽ tim đập, vẫn muốn xóa. Cứ để nó ở đó. Lần sau sẽ dễ hơn lần trước một chút. Đó là toàn bộ bí mật.
Bạn để ý không, trong năm bước trên không có bước nào tên là “có năng khiếu” hay “phải đẹp”. Vì xây kênh không tốn quảng cáo không cần hai thứ đó. Nó cần bạn quay thật và quay đều.
Khoản đầu tư thật sự không phải tiền. Là can đảm.
Tôi muốn bạn nghe cho rõ chỗ này, vì nó là cái mấu chốt.
Suốt chặng đường đó, tôi không tốn một đồng chạy quảng cáo. Không hề. Cái kênh hơn 100.000 người theo dõi không được mua bằng tiền.
Vậy nó tốn cái gì? Nó tốn can đảm để không tắt máy, và sự kiên trì để quay đều mỗi ngày. Chỉ vậy thôi. Mà bạn biết điều đẹp nhất của hai khoản đầu tư đó là gì không? Ai cũng đủ sức trả. Bạn không cần giàu hơn để có can đảm. Bạn không cần xinh hơn để kiên trì. Chúng nằm trong tầm tay bạn, ngay bây giờ, miễn phí.
Nguyên tắc nội dung của tôi gói gọn trong một câu, và tôi xin gửi lại bạn:
“Nội dung không cần quá cao siêu, chỉ cần thật.”
Tôi cũng muốn thành thật với bạn, vì tôi không bán giấc mơ. Tôi không hứa bạn quay vài video là có triệu view. Tôi không hứa bạn làm theo bài này là giàu nhanh. Những con số của tôi đến sau gần 7 năm làm nghề kể từ 2019, sau hàng nghìn lần mở máy lên dù trong lòng vẫn run. Có lúc nhanh, có lúc chậm, có những ngày chẳng ai xem.
Tôi hay nói với học viên một câu: hiện tại của tôi chính là tương lai của bạn. Nghĩa là chỗ tôi đang đứng hôm nay, bạn cũng tới được, nếu bạn chịu đi. Nhưng phải đi bằng đôi chân của chính mình, từng video một, không có đường tắt thần kỳ nào cả.
Nếu hôm nay bạn chỉ làm được một việc, thì hãy là việc này: lần tới khi có đơn, mở máy lên, quay, đăng, và đừng tắt máy. Tự tin lên hình không đến trước. Nó đến sau, sau khi bạn đã quay đủ nhiều lần đến mức quên cả sợ.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tôi sợ quay video bán hàng vì sợ người quen thấy rồi đánh giá, phải làm sao? Đây đúng là nỗi sợ tôi từng có. Cách tôi vượt qua không phải là hết sợ, mà là dời sự chú ý: thay vì nghĩ “ai đang nhìn mình”, tôi nghĩ “mình đang làm cho người khách vừa đặt”. Khi bạn quay vì một người cụ thể, đám đông phán xét trong đầu bạn sẽ mờ đi. Và thật lòng, người quen bận với cuộc sống của họ hơn bạn tưởng. Người ở lại xem bạn là người thật sự quan tâm.
Không có năng khiếu nói trước máy quay thì có làm content bán hàng online được không? Được. Tôi là bằng chứng. Reshooting không yêu cầu bạn nói hay hay diễn giỏi. Bạn chỉ cần quay lại việc mình đang làm thật: xay hạt, đóng chai, đi giao. Người xem tin vào sự thật đó, không phải vào tài ăn nói. Năng khiếu nói trước máy, nếu có, cũng chỉ đến sau khi bạn quay đủ nhiều.
Quay video bán sữa hạt mà không chạy quảng cáo thì có ai xem không? Kênh của tôi lớn lên hoàn toàn không tốn tiền quảng cáo. Thứ kéo người xem là sự đều đặn và chân thật, không phải ngân sách. Càng nhiều đơn, càng nhiều video, càng nhiều người tình cờ thấy và ở lại. Tôi không hứa bạn sẽ viral, nhưng tôi chắc chắn quay đều và quay thật sẽ tích lũy người xem theo thời gian.
Bao lâu thì xây kênh không tốn quảng cáo mới ra kết quả? Không có câu trả lời chung, và tôi sẽ không bịa ra một con số để bạn yên lòng. Với tôi là cả một hành trình dài kiên trì từ 2019. Có người nhanh hơn, có người chậm hơn. Điều quan trọng không phải bao lâu, mà là bạn có giữ được nhịp quay đều mỗi ngày hay không.
🎁 Tôi tặng bạn “Bảng tính tiền lãi 1 mẻ sữa” — để bạn quay thật, và cũng bán có lãi thật. Để lại Zalo của bạn, tôi gửi miễn phí. [👉 Nhắn Zalo: chèn link]
Còn nếu bạn muốn được hướng dẫn cả nội dung lẫn kinh doanh, từ A tới Z, hãy xem COMBO Truyền Nghề Kinh Doanh Sữa Hạt — Xây Kênh Online Tại Nhà (gồm máy xay + 9 khóa học trên Skool + cộng đồng Zalo/Zoom, 3.689.000đ). Tôi không hứa bạn sẽ viral hay làm giàu nhanh — tôi chỉ truyền lại đúng cách tôi đã làm. [Xem COMBO: chèn link]
— Phương (Phương Thích Sữa Hạt), người sáng lập Selove Milk. Hơn 7 năm làm nghề sữa hạt, kênh hơn 100.000 người theo dõi với nhiều video triệu view.